Sunuş

Amacı, daha demokratik, katılımcı ve etkin bir yasama sürecine hizmet etmek, yasama bilimi ve tekniğinin geliştirilmesine katkı sağlamak olan Yasama Derneği bu amacına ulaşabilmek için bugüne kadar çok sayıda proje yürütmüştür. Bu projelerden birisi de 2013-2014 döneminde Hollanda Büyükelçiliğinin MATRA Programı çerçevesinde finanse ettiği “Üniversitelerde Parlamento Hukuku Çalışmalarının Güçlendirilmesi Projesi” olmuştur.

Yasama organlarının iç işleyişini düzenleyen içtüzükler siyasal ve toplumsal yaşam üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptirler. İlk bakışta basit usul kuralları gibi görünen içtüzükler, doğurdukları etki bakımından anayasaları aşan etkiye sahip olabilirler. Bu nedenle doktrinde içtüzüklere bir tür sessiz anayasa da denmektedir. Bu yönleri dolayısıyla günümüzde birçok anayasa, önemli içtüzük maddelerini bizzat kendileri düzenleyerek katılaştırmış, yasama organlarının inisiyatifine bırakmamıştır. Bu nedenle içtüzükler sistemin işleyişinde çok önemli bir işleve sahiptirler. Siyasal iktidarlar ve muhalefet, iyi bir içtüzük uygulamasıyla parlamentoyu toplumsal sorunların müzakere edildiği bir alana dönüştürebileceği gibi, içtüzüğün hatalı uygulamasıyla bu durum tam tersine de dönüşebilir. Bu yüzden parlamento hukuku dersinin akademilerde öğretilmesi, bunun toplumsal-siyasal yaşam üzerindeki etkilerinin kavratılması, en az anayasa hukuku ve diğer dersler kadar önemlidir.

Proje’nin amacı üniversitelerde genellikle anayasa hukuku dersinin bir alt başlığı olarak okutulan parlamento hukuku derslerinin özerk bir alan haline gelmesini ve kurumsallaşmasını sağlamak; öğretim üyeleri ve öğrencilerin TBMM’nin yasama ve denetim süreçlerine ilgilerini ve katılımlarını güçlendirmek ve TBMM’nin, yasama sürecinin iyileştirilmesinde üniversitelerin teorik birikimlerinden yararlanmasının önünü açmaktır.

Parlamento hukukuna öğretim üyelerinin ve öğrencilerin ilgisinin artmasıyla bu alanda daha çok master, doktora ve doçentlik tezi ve makalenin yazılması ve daha çok bilgi birikiminin oluşması bu Proje’nin hedefleri arasındadır.

Proje kapsamında sırasıyla Eskişehir’de Anadolu Üniversitesi, Gaziantep’te Gaziantep Üniversitesi, Konya’da Selçuk Üniversitesi ve İstanbul’da İstanbul Üniversitesi’nin işbirliği ile dört program düzenlenmiştir. Tüm bu programlara üniversitelerimizin Hukuk Fakültesi dekanları ev sahipliği yapmışlar ve programlarımızın açılışına sunumlarıyla da katılmışlardır. Göstermiş oldukları samimi işbirliği ve ev sahipliğinden ötürü Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ufuk AYDIN’a, Gaziantep Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. M. Tevfik GÜLSOY’a, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ömer ULUKAPI’ya, Karatay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Faruk BİLİR’e ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adem SÖZÜER’e teşekkür ederim.

Üniversitelerde etkinlikler 2 günlük program olarak düzenlenmiş; birinci gün TBMM’nin yasama ve denetim süreçlerine ilişkin teorik eğitime, ikinci gün ise uygulamalı eğitim olan Model Parlamento Çalışmasına ayrılmıştır. Yasama eğitiminin ilk konusu Parlamento hukukunun önemi, kaynakları ve çerçevesine ilişkin olup, bu sunumları projede de hedeflediğimiz üzere program yaptığımız üniversitelerdeki öğretim üyeleri yapmıştır. İstanbul Hukuk Fakültesi Dekanı sayın SÖZÜER ise yaptığı sunumla TBMM’de Türk Ceza Hukuku Reformu Sürecine ilişkin deneyimlerini paylaşmıştır. Sunumları gerçekleştiren öğretim üyeleri Yrd. Doç. Dr. Bülent YÜCEL, Yrd. Doç. Dr. Bayram ÖZBEY, Prof. Dr. Faruk BİLİR ve Prof. Dr. Adem SÖZÜER’e teşekkür ediyorum. Hocalarımız parlamento hukukunu farklı açılardan değerlendirerek bizim de bilgi ve bakış açımıza büyük katkı sağlamışlar ve bu Proje’ye olan inancımızı daha da güçlendirmişlerdir.

Model Parlamento Çalışmasında ise katılımcılar kendi belirledikleri konularda kanun teklifi, sözlü soru ve Meclis araştırması önergeleri vs. hazırlamışlar, daha sonra bu materyalleri Model Parlamento da münazara mantığı çerçevesinde görüşmüşlerdir. Öğrenciler büyük bir heyecan ve keyif alarak bu çalışmaya katıldıklarını ve teoride öğrendiklerini pratiğe dökerek pekiştirdiklerini ifade etmişlerdir.

Programın sonuçlarının kalıcı olmasını sağlamak amacıyla da Yasama Dergisi’nin üç sayısının Proje kapsamında basılması hedeflenmiştir. Bir sayıda, TBMM’de görev yapan yasama uzmanlarının çeşitli ülke parlamentolarının yapı ve işleyişine ilişkin makaleleri yer alırken, iki özel sayıda ise Proje etkinliklerinin yürütüldüğü üniversitelerin öğretim üyelerinden gelen makaleler başta olmak üzere Dergi’nin konu kapsamında olmak koşuluyla diğer üniversitelerden ve yazarlardan gelen makalelere yer verilmiştir. Gelen makalelerin içeriği incelendiğinde, Proje’nin ne kadar doğru bir hedefe yöneldiği görülebilir. Gerçekten de üniversitelerin öğretim üyelerinden gelen makaleler, parlamento hukuku alanında mevcut kaynaklarımızın harekete geçirilmesi halinde çok değerli bilgilerin üretilebileceğinin kanıtı olmuştur. Bu sayıların diğer üniversitelerdeki öğretim üyelerine de
örnek olabileceğini ve bu alanda üniversitelerle işbirliği içinde literatüre önemli katkılar sunulabileceğini umuyoruz.

12 Mayıs 2014 tarihinde ise, Proje’nin Değerlendirilme Toplantısı TBMM’de Küçük Grup Toplantı salonunda yapılmış, bu toplantıya 4 üniversiteden öğretim üyeleri ve öğrenciler katılmıştır. Konuşmacılar projeyi olumlu karşıladıklarını, üniversitelerinde yapılan etkinlikten sonra son derece memnuniyet verici sonuçlar elde ettiklerini, bu çerçevede önümüzdeki dönemde üniversitelerindeki derslerinden birinin parlamento hukuku olarak belirleneceğini ve bu yönde gayret göstereceklerini belirtmişlerdir.

Bu vesileyle Proje’mize destek veren başta TBMM Başkanımız Cemil ÇİÇEK olmak üzere Dernek Başkanımız ve TBMM Genel Sekreteri Dr. İrfan NEZİROĞLU’na, Dernek Genel Sekreteri Habip KOCAMAN’a, geçen yıl yine Matra Programı çerçevesinde yürüttüğümüz “Yerel STK’lar İçin Yasama Okulu Projesinin” ardından bu yılki Proje’mize de destek sağlayan Hollanda Büyükelçiliğine, programlarımıza katılan dekanlarımız, öğretim üyelerimiz ve öğrencilerimize, bu Proje’de birlikte görev aldığım ve aynı zamanda Yasama Dergisi Editörü olan Dr. Fahri BAKIRCI’ya, Muaz Ayhan IŞIK, Onur ÇEKİÇ ve Bahadır YEŞİLIRMAK’a ve bu programa katılan tüm arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum.

Semra GÖKÇİMEN
Proje Koordinatörü
TBMM Kanunlar ve Kararlar Başkan Yardımcısı

Comments are closed.